BUYUK NEMIS ADIBI I.V.GYOTENING “G’ARBU-SHARQ DEVONI”DA AMIR TEMUR SIYMOSI

Abstract

Sharq madaniyatiga mehr qo’yib Hofiz Sheroziyni o’ziga ustoz bilgan, uning g’azallariga naziralar bitib, “G’arbu-sharq devoni” ni yaratgan nemis adibi I.V.Gyote ushbu devonning 7-faslini Sohibqiron Amir Temur nomi bilan ataydi. Maqolamizda shu fasl va g’arb allomalarining bobomiz Amir Temur shaxsi va faoliyati haqidagi fikr mulohazalari haqida fikr yuritamiz. Gyote o’zining yetmish yoshida, ya’nikim 1819-yilda ilk bor “G‘arbu-Sharq devoni” da to‘plangan she’riy merosni, ayniqsa, avvalgi she’riy uslubiga o’xshamagan, balki yangicha yaratilgan she’rlarni qog’ozga tushirishga muvaffaq bo‘lishi ijodiy voqea edi. 14-asr fors shoiri Hofiz Sheroziy  oʻz sheʼrlari bilan Gyotening ayni shu hayot faslida shunaqa ijodga undagandiki, uning sheʼriyati oʻzining ifoda uslubi va mavzui bilan oʻz fikrlarini ifodalashga turtki boʻlgan vosita va his-tuyg'ularni o’yg’ota olgan. Ma'naviyatning hissiy aniqligi va nozik ta'siri, hayotiy dunyoqarashning uxshashligi, va shu bilan birga ikki dunyo, ikki din, ikki madaniyat kishilarini birlashtira olgan his-to’yg’ular mujassamligi, aniqrog’i ehtimol Ilohiy birlik, yukshak oshuftalik mavjud edi.